امروزه معاملات فارکس در حجم زیادی در حدود 6.6 تریلیون دلار در روز انجام میشود و این بازار از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است. بنابراین بسیاری از افراد تمایل دارند که بدانند فارکس (Forex) چگونه شکل گرفت و تاریخچه فارکس چیست؟
در ابتدا قبل از اینکه این مقاله را مطالعه کنید، اگر در حال یادگیری فارکس هستید و نیاز به یک آموزش کامل دارید، توصیه میکنیم وارد صفحه آموزش فارکس شوید.
اعتقاد بر این است که تاریخ تجارت فارکس (Forex) قرنها قبل آغاز شده است. مبادله جفتارزها در واقع قدمتی طولانی دارد و باشد و به دوره بابلی برمیگردد. امروزه، بازار فارکس یک بازار سیال و قابل دسترس همگان است و طی چندین رویداد مهم جهانی از جمله برتون وودز و استاندارد طلا شکل گرفته است.
این مقاله به شما کمک میکند تا رویدادهای تاریخی کلیدی را که این بازار را شکل داده است، درک کنید.
بازار فارکس یک بازار سیال و قابل دسترس همگان است و طی چندین رویداد مهم جهانی از جمله برتون وودز و استاندارد طلا شکل گرفته است.
رویدادهای کلیدی که بازار فارکس را شکل دادند
در طول تاریخ، رویدادهای مهمی را دیدهایم که تاثیر زیادی بر محیط معاملات فارکس داشته است. در اینجا برخی از رویدادهای برجسته را ذکر کردهایم:
- قرن ششم قبل از میلاد: اولین سکههای طلا ساخته شد.
- 1819: انگلستان رسماً استاندارد طلا را پذیرفت.
- 1834: آمریکا شروع به استفاده از استاندارد طلا کرد.
- 1870: کشورهای بزرگی مانند فرانسه، آلمان و ژاپن به استاندارد طلا ملحق شدند.
- 1914-1971: قرارداد برتون وودز وارد عمل شد.
- 1973: کشورها رسماً به سیستم مالی شناور آزاد روی آوردند.
- 1985: توافق پلازا توسط وزرای دارایی کشورهای بزرگ ایجاد شد و دلار آمریکا کاهش یافت.
- 1992: معاهده ماستریخت امضا شد که در نهایت منجر به توسعه منطقه یورو شد.
- 1996: تجارت آنلاین آغاز شد.
بیایید این دوره ها را بیشتر بررسی کنیم:
قرن ششم قبل از میلاد
سیستم مبادلهای، قدیمیترین روش مبادله است و از قرن ششم قبل از میلاد آغاز و توسط قبایل بینالنهرین معرفی شد. در این سیستم، کالاها با کالاهای دیگر مبادله میشدند. با گذشت زمان، محصولاتی مانند نمک و ادویهجات به کالاهای رایج مبادله تبدیل شدند.
در نهایت، در اوایل قرن ششم قبل از میلاد، اولین سکههای طلا تولید شد. آنها به عنوان یک ارز عمل میکردند، زیرا ویژگیهای مهمی داشتند، مانند: قابل حمل بودن، دوام، تقسیمپذیری، یکنواختی، عرضه محدود و مقبولیت. سکههای طلا به طور گستردهای به عنوان وسیله مبادله پذیرفته شدند اما به دلیل وزن سنگین، تجارت آنها دشوار بود. بنابراین در دهه ۱۸۰۰، کشورها استاندارد طلا را پذیرفتند. استاندارد طلا تضمین میکرد که دولت هر مقدار پول کاغذی را به ارزش طلا بازخرید میکند.
بازار ارز در این مرحله و در اوایل دهه ۱۹۰۰ توسط استاندارد طلا حمایت میشد. کشورها با یکدیگر تجارت میکردند زیرا میتوانستند ارزهای دریافتی خود را به طلا تبدیل کنند. با این حال، استاندارد طلا نتوانست در طول جنگهای جهانی پابرجا بماند.
سیستم برتون وودز – (۱۹۴۴-۱۹۷۱)
اولین تحول عمده بازار ارز یعنی سیستم برتون وودز (The Bretton Woods system)، در اواخر جنگ جهانی دوم رخ داد. نمایندگانی از ۴۴ کشور مختلف در کنفرانس پولی و مالی سازمان ملل متحد در برتون وودز، نیوهمپشایر گرد هم آمدند تا نظم اقتصادی جدید جهانی را طراحی کنند.
این مکان به این دلیل انتخاب شد که در آن زمان، ایالات متحده تنها کشوری بود که از جنگ آسیب ندیده بود زیرا بیشتر کشورهای بزرگ اروپایی به شدت تحت تاثیر جنگ قرار داشتند. در واقع، پس از سقوط بازار سهام در سال ۱۹۲۹، جنگ جهانی دوم دلار آمریکا را از یک ارز شکستخورده به معیاری تبدیل کرد که اکثر ارزهای بینالمللی دیگر با آن مقایسه میشدند. پس توافق برتون وودز برای ایجاد یک محیط با ثبات ایجاد شد تا اقتصادهای جهانی بتوانند خود را احیا کنند. این کار را با ایجاد یک بازار ارز خارجی قابل تنظیم و ثابت انجام میشد.
این سیستم، یک سیاست نرخ ارز را توصیف میکند که به موجب آن یک ارز با ارز دیگری مبادله میشود. در این صورت، کشورهای خارجی نرخ مبادله خود را با دلار آمریکا «تثبیت» میکنند، در حالی که دلار به طلا متصل است. از آنجایی که ایالات متحده در آن زمان بیشترین ذخایر طلا را در جهان داشت، کشورهای خارجی با ارز آن مبادلات انجام میدادند. (به این ترتیب دلار به ارز ذخیره جهان تبدیل شد)
توافق برتون وودز سرانجام با شکست مواجه شد، زیرا به دنبال افزایش وامدهی و هزینههای دولتی که منجر به چاپ پول بیشتر شد، طلای کافی برای حمایت از مقدار دلار آمریکا در گردش وجود نداشت. در سال ۱۹۷۱، رئیس جمهور ریچارد ام. نیکسون به سیستم برتون وودز پایان داد، که به زودی منجر به شناور شدن دلار آمریکا در برابر سایر ارزهای خارجی میشد.
سیستم شناور آزاد – (۱۹۷۳)
پس از توافق برتون وودز، قرارداد اسمیتسونین در دسامبر ۱۹۷۱ به امضا رسید. که این دو دارای شباهتهایی هستند، اما سیستم اسمیتسونین نوسان بیشتری را برای ارزها مجاز میکرد. ایالات متحده دلار را با طلا به ۳۸ دلار در هر اونس پیوند داد و در نتیجه ارزش آن را کاهش داد. بر اساس قرارداد اسمیتسونین، سایر ارزهای اصلی میتوانند ۲.۲۵ درصد در برابر دلار نوسان داشته باشند و دلار همچنان به طلا وابسته است.
در سال ۱۹۷۲، اروپا تلاش کرد تا از وابستگی خود به دلار آمریکا دور شود. سپس «شناور مشترک» اروپا توسط آلمان غربی، فرانسه، ایتالیا، هلند، بلژیک و لوکزامبورگ تاسیس شد. هر دو قرارداد اشتباهاتی مانند توافق برتون وودز داشتند و در سال ۱۹۷۳ از بین رفتند. این خرابی ها منجر به تغییر رسمی سیستم شناور آزاد یا the free-floating system شد.
توافق پلازا – (1985)
در اوایل دهه 1980، دلار در برابر سایر ارزهای اصلی به شدت افزایش یافته بود. این برای صادرکنندگان دشوار بود و حساب جاری ایالات متحده متعاقباً با کسری 3.5 درصدی تولید ناخالص داخلی مواجه شد. در پاسخ به رکود تورمی که در اوایل دهه 1980 آغاز شد، پل ولکر – اقتصاددان مشهور آمریکایی که در آن زمان رئیس فدرال رزرو بود – نرخ بهره را افزایش داد. این باعث شد که دلار آمریکا به بهای رقابتپذیری صنعت ایالات متحده در بازار جهانی افزایش یابد و تورم کاهش یابد.
وزن دلار آمریکا، کشورهای جهان سوم را تحت بدهی له میکرد و همچنین منجر به تعطیلی کارخانههای آمریکایی شد زیرا آنها نمی توانستند با رقبای خارجی رقابت کنند. در سال 1985، G5 – که ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، آلمان غربی و ژاپن بودند – نمایندگانی را به جلسهای محرمانه در هتل پلازا در شهر نیویورک فرستاد. اخبار مربوط به این نشست به بیرون درز کرد و G5 را مجبور کرد تا بیانیهای را در تشویق افزایش ارزش ارزهای غیر دلاری ارائه کند. این به “توافق پلازا” معروف شد و تاثیر آن باعث سقوط سریع دلار شد.
طولی نکشید که معاملهگران به پتانسیل سود در این دنیای جدید تجارت ارز پی بردند. حتی با دخالت دولت، همچنان درجات شدیدی از نوسانات وجود داشت. و در جایی که نوسان وجود دارد، سود بالقوهای نیز وجود دارد. این موضوع کمی بیش از یک دهه پس از فروپاشی برتون وودز آشکار شد.
استقرار یورو – (پیمان ماستریخت، 1992)
پس از جنگ جهانی دوم، اروپا معاهدات بسیاری را تنظیم کرد که برای نزدیک کردن کشورهای منطقه به یکدیگر طراحی شده بودند. هیچکدام پربارتر از معاهده 1992 یعنی معاهده ماستریخت (نام شهر هلندی که کنفرانس در آن برگزار شد) نبود.
این معاهده اتحادیه اروپا (EU) را تاسیس کرد، منجر به ایجاد واحد پول یورو شد و یک مجموعه منسجم را که شامل ابتکاراتی در سیاست خارجی و امنیت بود، گردآوری کرد. معاهده ماستریخت چندین بار اصلاح شده است، اما شکلگیری یورو به بانکها و کسبوکارهای اروپایی، سود متمایز حذف ریسک مبادله در یک اقتصاد همیشه جهانی را داد.
ظهور تجارت آنلاین – (1996)
در دهه 1990، بازارهای ارز پیچیدهتر و سریعتر از همیشه رشد کردند، زیرا پول – و نحوه مشاهده و استفاده مردم از آن، در حال تغییر بود. شخصی که تنها در خانه نشسته بود، میتوانست با کلیک یک دکمه، قیمت دقیقی را بیابد که تنها چند سال قبل به ارتشی از تاجران، دلالان و تلفن نیاز داشت. این پیشرفتها در ارتباطات در زمانی اتفاق افتاد که تقسیمات قبلی جای خود را به سرمایهداری و جهانی شدن داد. (مانند سقوط دیوار برلین و اتحاد جماهیر شوروی)
برای فارکس، همهچیز تغییر کرد. ارزهایی که قبلاً در نظامهای سیاسی توتالیتر بسته شده بودند، قابل معامله بودند. بازارهای نوظهور، مانند بازارهای آسیای جنوب شرقی، شکوفا شدند و سرمایه و ارز را به خود جذب کردند.
بازار فارکس امروز
امروزه، معاملات ارز در بازار Forex توسط افراد زیادی با پیشینههای مختلف در سراسر جهان انجام میشود. تاریخچه فارکس از سال 1944 نمونهای کلاسیک از بازار آزاد در عمل را ارائه میداد، اما پیشرفتهای تکنولوژیکی و فضای رقابتیتر، بازار فارکس را برای بسیاری از معاملهگران جدید، به روشی نسبتاً روان و در دسترس تبدیل کرد.
آنچه در مقاله تاریخچه بازار فارکس خواندیم:
همانطور که در این مقاله خواندیم، اعتقاد بر این است که سیستم مبادلات در بین النهرین باستان آغاز شده است، جایی که مبادله کالا به کالا استفاده میشد تا از زمانی که ارز فیزیکی با عنوان سکه طلا روی کار آمد. به دلیل سنگین بودن طلا، این امر ناپایدار بود و باید چیزی جایگزین آن میشد. بنابراین ایالات متحده با داشتن بیشترین ذخایر طلا در گذشته، استاندارد طلایی تجارت فارکس پس از ایجاد ارزهای ملی بود. در نهایت با معاهدات بینالمللی و روی کار آمدن تجارت آنلاین، همهچیز تغییر کرد و فارکس به صورت رسمی شکل گرفت. در این بازار ارزهایی زیادی از جمله اصلی و فرعی با هم مبادله شدند، بازارهای نوظهور، مانند بازارهای آسیای جنوب شرقی، شکوفا شدند و سرمایه و ارز را به خود جذب کردند.
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایهگذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچگونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.
