حکم شرعی باینری آپشن
باینری آپشن از دیدگاه غالب فقه اسلامی جایز نیست و حرام دانسته میشود؛ چرا که موضوع آن مالکیت واقعی مال یا دارایی قابلانتقال نیست، سود و زیان آن بر پیشبینی صرف نوسان قیمت در زمان کوتاه بنا شده، و بهسبب وابستگی شدید به احتمال، غرر، و شباهت روشن به قمار، همراه با ابهام در ماهیت معامله و گاه اشتمال بر عناصر ربوی یا نامشروع، بسیاری از فقها آن را معاملهای باطل میشمارند. در ادامه، دیدگاه هر یک از مراجع را در مورد باینری آپشن مورد بررسی قرار میدهیم:
حکم شرعی باینری آپشن رهبری
در فتاوای منتشرشده در پایگاه رسمی آیت الله خامنه ای، آمده است که هر معاملهای که در آن دو طرف بر اساس حدس یا احتمال برنده یا بازنده شوند، قمار محسوب میشود. از نظر ایشان:
وقتی فرد بدون مالکیت واقعی و صرفا با پیشبینی نتیجه نوسان قیمت وارد معامله میشود، در حقیقت در حال شرطبندی مالی است نه معامله شرعی.
بنابراین باینری آپشن مصداق اکل مال به باطل و قمار اینترنتی است و انجام آن جایز نیست. همچنین استفاده از چنین پلتفرمهایی حتی برای تست یا سرگرمی نیز بدون مبادله واقعی، حرام دانسته شده است.
بیشتر بخوانید: نظر رهبری در مورد ارز دیجیتال
حکم شرعی باینری آپشن آیتالله سیستانی
ایشان در کتاب استفتائات تصریح کردهاند که هر معاملهای که در آن غرر وجود داشته باشد، حرام و باطل است. در باینری آپشن، معاملهگر دقیقا نمیداند نتیجه معامله چه خواهد بود و تنها بر اساس پیشبینی احتمالی اقدام میکند؛ بنابراین معامله دارای «غرر شدید» است. آیتالله سیستانی همچنین تاکید دارند:
اگر هدف معامله سود از حدس و شانس باشد، چنین فعالیتی در حکم قمار است و درآمد حاصل از آن ملک شرعی فرد محسوب نمیشود.
حکم شرعی باینری آپشن آیتالله مکارم شیرازی
از دید آیتالله مکارم شیرازی، معاملات باینری آپشن نوعی شرطبندی مالی هستند که نه مالکیت واقعی دارند و نه ارزش اقتصادی ملموس ایجاد میکنند. ایشان تصریح میکنند:
در چنین معاملاتی که سود و زیان آن مبتنی بر پیشبینی نوسان قیمت در زمان کوتاه است و هیچ کالا یا ارز واقعی در میان نیست، شرکت در آن نوعی قمار محسوب میشود و جایز نیست.
بههمین دلیل، ایشان باینری آپشن را از مصادیق معاملات باطل و حرام معرفی کردهاند و کسب درآمد از آن را غیرشرعی میدانند.
حکم شرعی باینری آپشن شبیری زنجانی
ایشان در مباحث فقهی خود، همواره بر لزوم وجود مبادله واقعی و نبود عنصر قمار در هر نوع معامله تأکید داشتهاند. در باینری آپشن، چون اصل معامله بر حدس و نتیجه نامعلوم است، از دید ایشان فاقد شرایط صحت معامله شرعی است. آیتالله شبیری زنجانی در این رابطه میگویند:
معاملهای که نتیجه آن مبتنی بر احتمال و شانس باشد و یک طرف بر پایهی ضرر طرف دیگر منتفع شود، از مصادیق قمار و اکل مال به باطل است.
بنابراین، از نگاه ایشان، باینری آپشن قمار است و درآمد آن جایز نیست.
حکم شرعی باینری آپشن از نظر اهل سنت
بسیاری از علمای اهل سنت نیز دیدگاهی مشابه دارند. هیئت فقهی مجمع فقه اسلامی و الازهر مصر، باینری آپشن را نوعی بیع غرری و مراهنه مالی دانستهاند که مشروع نیست. آنها تاکید دارند که شرطبندی بر نتیجه نوسان قیمت بدون تملک دارایی، مصداق قمار است.
