پر کردن شکاف
بازار وارد دومین هفته اصلاح خود از اوج تاریخی ۱۲۴ هزار دلار شده است. موضوعی که این پرسش را ایجاد میکند که آیا این حرکت تنها یک توقف موقت است یا شروع یک روند اصلاحی عمیقتر. برای بررسی این موضوع، ابتدا به مدلهای قیمتی و بهویژه نقشه حرارتی توزیع هزینه (Cost Basis Distribution – CBD) رجوع میکنیم.
نقشه حرارتی CBD توزیع عرضه در سطوح مختلف قیمت خرید را نشان میدهد و مشخص میسازد که چه بخشهای بزرگی از کوینها در چه محدودههایی آخرین بار جابهجا شدهاند. هر طیف رنگی در این نمودار نشاندهنده تراکم بالای هزینه تمامشده است که اغلب بهعنوان نواحی حمایت یا مقاومت طبیعی عمل میکنند.
در حال حاضر بیت کوین در نزدیکی ۱۱۱ هزار دلار معامله میشود؛ درست بالاتر از لبه پایینی «شکاف قیمتی» که در گزارشهای قبلی به آن اشاره شده بود. این اصلاح اخیر باعث شد بخشی از عرضه در قیمتهای پایینتر دوباره توزیع شود و بهتدریج این شکاف پر گردد. بهویژه، خوشه قدرتمندی از عرضه در بازه ۹۳ تا ۱۱۰ هزار دلار از دسامبر ۲۰۲۴ در حال شکلگیری است که بهتدریج به سطح حمایتی بالقوه تبدیل میشود.
این انباشت توضیح میدهد که چرا قیمت بالای سطح ۱۱۰ هزار دلار همچنان تابآور باقی مانده است. بنابراین، اصلاح بیشتر نیازمند یا فشار فروش سنگین از سمت دارندگان کوتاهمدت خواهد بود، یا یک توقف طولانیتر در تقاضا که بتواند این سرمایهگذاران را به مرحله تسلیم و فروش اجباری برساند.
آزمایش صبر خریداران جدید
برای درک بهتر میزان فشار روانی در بازار، میتوان به هزینه تمامشده سرمایهگذاران تازهوارد نگاه کرد. این شاخص میانگین قیمت خرید کوینهایی را نشان میدهد که طی ۱ تا ۶ ماه گذشته وارد بازار شدهاند و بهعنوان یک مرجع روانشناختی عمل میکند. هر زمان بازار به زیر این سطحها سقوط کند، دارندگان جدید وارد وضعیت زیان تحققنیافته میشوند، شرایطی که میتواند باعث بیصبری و در نهایت فشار فروش گردد.
در حال حاضر، قیمت بیت کوین پایینتر از هزینه تمامشده دارندگان ۱ ماهه (۱۱۵.۶ هزار دلار) و ۳ ماهه (۱۱۳.۶ هزار دلار) قرار گرفته است. این موضوع نشان میدهد که این گروهها تحت فشار قرار دارند و هر گونه بازگشت قیمت احتمالاً با مقاومت مواجه خواهد شد، زیرا بسیاری از این سرمایهگذاران به دنبال خروج در نقطه سر به سر هستند.
نکته مهمتر آن است که هزینه تمامشده ۶ ماهه در محدوده ۱۰۷ هزار دلار قرار دارد. در صورتی که بازار بهطور پایدار به زیر این سطح سقوط کند، ریسک ایجاد ترس در میان سرمایهگذاران افزایش یافته و میتواند شتاب نزولی قیمت را تا لبه پایینی خوشه حمایتی نشاندادهشده در نقشه حرارتی CBD تسریع کند.
برآورد ریسک میانمدت
در صورتی که ضعف فعلی ادامه یابد و قیمت همچنان پایینتر از هزینه تمامشده دارندگان کوتاهمدت (حدود ۱۰۸.۹ هزار دلار) باقی بماند، تجربه تاریخی نشان میدهد که احتیاط ضروری است. در چرخههای گذشته، چنین شکستهایی اغلب مقدمهای بر فازهای نزولی چندماهه بودهاند، زیرا سرمایهگذاران جدید تحت فشار زیانهای تحققنیافته مجبور به تسلیم و فروش اجباری شدند.
اگر این ریسک را در چارچوب باندهای آماری چهارساله بررسی کنیم، معمولاً افتهای نزولی در گذشته زمانی متوقف شدند که قیمت به حدود یک انحراف معیار پایینتر از هزینه تمامشده دارندگان کوتاهمدت رسیده است. برای چرخه فعلی، این کف پایینتر حدود ۹۵.۱ هزار دلار برآورد میشود. بنابراین، در صورتی که بیت کوین نتواند بار دیگر بالای محدوده ۱۰۷ تا ۱۰۸.۹ هزار دلار تثبیت شود، بازه میانمدتی که میتواند محل شکلگیری کف قیمتی باشد، به احتمال زیاد در محدوده ۹۳ تا ۹۵ هزار دلار قرار دارد؛ محدودهای که پیشتر نیز در نقشه حرارتی CBD بهعنوان خوشه حمایتی متراکم مشخص شده بود.
مرور چرخههای نزولی گذشته
برای درک بهتر وضعیت فعلی، میتوان ساختار کنونی بازار را با چرخههای نزولی پیشین مقایسه کرد. بهطور تاریخی، بازارهای نزولی یا باعث اصلاحهای میاندورهای شدید شدند یا با رخداد فروش گسترده همراه بودند.
تا این لحظه، افت اخیر قیمت به ۱۱۰.۱ هزار دلار، معادل حدود ۱۱.۴ درصد کاهش از اوج تاریخی ۱۲۴ هزار دلار است. این میزان به شکل محسوسی کمتر از افتهای چرخههای میاندورهای پیشین است که معمولاً بیش از ۲۵ درصد بودند، یا کفهای عمیق چرخهای که زیانهایی بالاتر از ۷۵ درصد را رقم زدند. در این چارچوب، شدت اصلاح کنونی همچنان نسبتاً سطحی است و شباهتی به الگوهای فشاری شدید در چرخههای نزولی تاریخی ندارد.
راه دیگر برای اندازهگیری شدت اصلاح فعلی، استفاده از شاخص «زیان تحققنیافته نسبی» است که سهم زیانهای کلی بازار را نسبت به ارزش بازار اندازهگیری میکند. این شاخص سطح فشار سرمایهگذاران را در مقایسه با چرخههای گذشته نشان میدهد.
از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون، این شاخص عمدتاً پایینتر از سطح منفی ۰.۵ انحراف معیار (حدود ۵ درصد) باقی مانده است و هرگز به عمق زیانهای دورههای نزولی طولانیمدت ۲۰۱۸–۲۰۲۰ یا ۲۰۲۲–۲۰۲۳ نزدیک نشده است.
در حال حاضر و با معامله بیت کوین در محدوده ۱۱۱ هزار دلار، این شاخص تنها در سطح ۰.۵ درصد قرار دارد، رقمی که بهطور قابل توجهی کمتر از زیانهای معمول در فازهای نزولی عمیق (بیش از ۳۰ درصد) است. این موضوع بار دیگر تأیید میکند که اگرچه افتهای اخیر باعث فشار بر دارندگان کوتاهمدت شده است، اما شدت زیان تحققنیافته در کل بازار هنوز فاصله زیادی با سطوح افراطی تاریخی دارد.
تحقق زیانها
در حالی که زیانهای تحققنیافته ابزاری برای سنجش فشار روانی سرمایهگذاران هستند، مشاهده میزان زیانهایی که واقعاً روی زنجیره محقق میشوند نیز اهمیت دارد. شاخص نسبت سود خروجی خرجشده (SOPR) این دیدگاه را ارائه میدهد و نسبت بین قیمت فروش کوینها و هزینه تمامشده آنها را اندازهگیری میکند. مقادیر بالاتر از ۱ نشان میدهد که سرمایهگذاران در حال فروش با سود هستند، در حالی که مقادیر پایینتر از ۱ بیانگر فروش در زیان است، موضوعی که بهعنوان نشانهای از تسلیم و فروش اجباری تلقی میشود.
در حال حاضر، میانگین متحرک ۷روزه SOPR تعدیلشده (که تراکنشهای داخلی را فیلتر میکند) در نزدیکی مقدار خنثی ۱ قرار گرفته است. این امر حاکی از آن است که بیشتر سرمایهگذاران فعال نه سود چشمگیری را شناسایی میکنند و نه زیان قابل توجهی را محقق میسازند؛ وضعیتی که نشاندهنده تردید و عدم قطعیت در بازار است.
بهطور تاریخی، کفهای چرخهای تنها زمانی تأیید شدند که این شاخص به زیر ۰.۹۸ سقوط کرد، جایی که فروش گسترده در سراسر شبکه رخ داد. در شرایط فعلی، نبود چنین سیگنالی نشان میدهد که باوجود نگرانیهای فزاینده، بازار هنوز وارد مرحله تحقق عمیق زیانها که معرف کفهای واقعی بازار نزولی است، نشده است.
